TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI DERSİ SORULARIDIR.

9. SINIF

1. Türk Edebiyat tarihine baktığımız zaman kaç dönem görülür? Yazınız.
2. Edebiyat ve toplum ilişkisini yazınız.
3. “Bildim ki nasibim yalnız sen,
Ekmeğim senden gelirmiş,
İnsan uyuyabilirmiş
İzin verirsen.”
Yukarıdaki dörtlüğü yorumlayınız.
4) Yukarıdaki dörtlükte yer alan edebî sanatları yazınız.
5) Şiirde kullanılan dil hakkında bilgi veriniz

6) Edebiyat tarihi tanımını yapınız.
7) “Kim bilir nerdesiniz
Geçen dakikalarım?
Kim bilir nerdesiniz?
Siz benim yüzümsünüz;
Eğilip suya baksam,
Görünür mü yüzünüz?”
Necip Fazıl Kısakürek
Yukarıdaki dizeleri yorumlayınız.
8) Yukarıdaki şiirde yer alan edebî sanatları yazınız.
9) Redif tanımını yaparak bir örnek veriniz.
10) Şair, şiir ve gelenek ilişkisini örnek vererek yorumlayınız.


11-Klasik Türk Edebiyatı tanımını yapınız.
12-Mazmun hakkında bir örnekle bilgi veriniz.
13-Evli, Okul, Sınıf, Türkçe kelimelerinin kökünü yazınız.
14-Çiçeği, Yoğurdu kelimelerini köküne-ekine ayırınız.
15-Sınıfta ile Ateşi kelimelerindeki hâl eklerini gösteriniz.
16) Edebiyatın güzel sanatlarla ilişkisini yorumlayınız.

17) Türk Edebiyatının dönemlerini alt başlıklarıyla beraber yazınız.

18) “Arkadaş! Yurduma alçakları uğratma sakın!
Siper et gövdeni, dursun bu hayasızca akın.
Doğacaktır sana vaadettiği günler Hak'kın;
Kimbilir, belki yarın, belki yarından da yakın.”

Yukarıda yer alan dörtlüğü yorumlayınız.

19) Yukarıdaki dörtlükte geçen edebî sanatları bularak açıklayınız.

20) “Gah eserim yeller gibi,
Gah tozarım yollar gibi.
Gah coşarım seller gibi.
Gel gör beni aşk neyledi?

Yukarıdaki dörtlükte geçen redifleri bularak açıklayınız.

21)Edebiyat Tarihi tanımını yaparak Türk Edebiyatının üç ana dönemini yazınız.

22) Edebiyat, dil ve kültür ilişkisini yorumlayınız.
23) “Bastığın yerleri "toprak" diyerek geçme, tanı!
Düşün, altında binlerce kefensiz yatanı.
Sen şehit oğlusun, incitme, yazıktır atanı;
Verme, dünyaları alsan da bu cennet vatanı.”
Yukarıda yer alan dörtlüğü yorumlayınız.
24) Yukarıdaki dörtlükte geçen edebî sanatları bularak açıklayınız.
25) “Bastığın yerleri "toprak" diyerek geçme, tanı!
Düşün, altında binlerce kefensiz yatanı.
Sen şehit oğlusun, incitme, yazıktır atanı;
Verme, dünyaları alsan da bu cennet vatanı.”
Yukarıdaki dörtlükte geçen kafiyeyi bularak açıklayınız

26-Şiirde kullanılan ölçüleri yazınız.
27-İstiklâl Marşı’nın geneli hakkında bir yorum yazınız.
28- “Sevgileri yarınlara bıraktınız
Çekingen, tutuk, saygılı.
Bütün yakınlarınız
Sizi yanlış tanıdı.”
Yukarıdaki dörtlüğü yorumlayınız.
29-Olay çevresinde oluşan edebî metinler kaça ayrılır? Yazınız.
30-Hikâye tanımını yaparak başlıca hikâyecilerimizi yazınız.

31-Şiir ve dil hakkında genel olarak bilgi veriniz.
32-“ Arkadaş! Yurduma alçakları uğratma sakın!
Siper et gövdeni, dursun bu hayasızca akın.
Doğacaktır sana vaadettiği günler Hak'kın;
Kimbilir, belki yarın, belki yarından da yakın.”
Yukarıdaki şiiri genel hatlarıyla yorumlayınız.
33-İstiklâl Marşı’nın geneli hakkında bir yorum yazınız.
34-Anlatmaya dayalı olan edebî metinleri yazınız.
35-Edebî motif tanımını yaparak bir örnek veriniz.

36-Sanat ile bilimin farkını yazınız.

37-Sanatın özelliklerini yazınız.

38-Edebiyat Tarihi'nin tarih bilimiyle birleştiği ve ayrıldığı noktaları yazınız.

39-Aşağıdaki cümlelerin önüne doğruysa D yanlışsa Y yazınız.
(.....)Sanatsal güzellik insanın yarattığı bir güzelliktir.
(.....)Sanat eseri biricik ve özgündür.
(.....)Edebi metinler yan anlam değeri açısından zengindir.
(.....)Sanat eseri doğruluk ve fayda amacı güder.

40-"Gönlünü,Şirin'in aşkı sarınca
Yol almış hayatın ufuklarınca,
O hızla dağları Ferhat yarınca,
Başlamış akmağa çoban çeşmesi..."
(Faruk nafiz)

a)Dörtlükteki ahenk öğelerini yazınız.
b)Dörtlükteki sanatları bulunuz.

41-Konuştun güneşi hatılıyordum
Gariptin yepyeni bir sesin vardı.
Bu ses öğle benim öğle yabancı
Bu ses saçlarımı ıslatan sessiz bir kardı.
(Sezai Karakoç)

Yukarıdaki şiirdeki imgeleri gösteriniz.
KARANFİL
42-Hakkınız var,güzel değildir ihtimal,
Mübalağa sanatı kadar,
Varşova'da ölmesi on bin kişinin,
ve benzememesi
Bir motörlü kıtanın bir karanfile
Yarin dudağından getirilmiş.
(O.Veli)
Karanfil şiirindeki zihniyeti açıklayınız.

43- Bir gün bir ressam bir sokak resmi yapmış. Resmi gören çocuklar:''Aa! Bizim sokak bu kadar güzel miydi?'' demişler. Bu durum sanatçının hangi yönünü gösterir.

Munzur Dağları

Ovada kızıl bir granit seli
Bir heykel uzaktan Munzur Dağları
Sanki bir canavar, hançer pençeli
Göklere sıçrayan Munzur Dağları
....... (Ömer Bedrettin Uşaklı)
44-Yukarıdaki dörtlükteki gerçekliği yazınız.
45-Yukarıdaki dörtlüğün konusunu ve temasını yazınız.

46-''Emrah der ki düştüm dile
Bülbül figan eder güle
Güzel sevmek bir sarp kale
Ya alınır ya alınmaz '' (Erzurumlu Emrah)
a-Bu dörtlüğün yapısını inceleyiniz(ölçü,birim,kafiye şeması,nazım şekli,kafiye)
b-Bu dörtlüğün ahenk unsurlarını bulunuz.
c- Bu dörtlükteki sanatları bulunuz.

47-Aşağıdaki boşlukları doldurunuz.
Kaside ............... beyitten oluşur.
Tegazzül ........................................ denir.
İki dörtlük ve iki üçlükten oluşan nazım şekline ................... denir.
Divan edebiyatında en uzun eserler .............................. nazım şekliyle yazılır.

48- Edebiyatın tanımını yapınız.

49-Aşağıdaki şiirde boşlukları doldurunuz.
''İstanbul'u dinliyorum gözlerim kapalı
Önce ............................................. esiyor;
.........................................................
..........................................................
Uzaklarda, ....................................
..................................................... çıngırakları;
.............................................., gözleim kapalı.'' (O. Veli)



50-''Yaralı bir ceylan kalbi gibi içli bir sesin vardı.'' Dizesinde benzetme sanatının ögelerini gösteriniz

 

10 . SINIF
1- Türk Mitolojisine göre şimşek, ay, gök gürültüsü, ağaç, totem kavramlarını açıklayınız.

2- Türk Edebiyatının dönemlere ayrılmasındaki kıstasları yazınız.

3- Türk Mitolojisine göre evrenin yaratılışını yazınız.

4 - İslamiyet öncesi Türk destanlarından beşini yazınız.

5- Aşağıdakilerden doğru olanların önüne (D), yanlış olanların önüne (Y) yazınız.
Kalavela Hint destanıdır.(...)
Üç Şehitler Destanı doğal destandır.(...)
İlyada Destanı Truva Savaşlarını anlatır.(...)
Dünyanın en uzun destanı Manas'tır.(...)

6- Alp Er Tunga öldi mü
Issız ajun kaldı mu
Ödlek öçin aldı mu Yandaki dörtlüğün kafiyelerini bulunuz. Nazım türünü yazınız.
Emdi yürek yırtılur

7-Saguya Divan edebiyatında .................. Halk edebiyatında ................... denir.

8-Göktürk Kitabeleri hakkında bilgi veriniz.

9-Kutadgu Bilig'de
Kün-Toğdı ....................
At-Toldı ....................
Öğdülmiş ....................... temsil eder.
Odgurmış .....................

10- Kutadgu Bilig'de aşağıdaki sözleri kimler söylemiş olabilir?
Akıl bir meşaledir. ......................
Ben işleri doğrulukla hallederim. ......................................

11-Tasavvuf hakkında bilgi veriniz.

12- ''Bir kez gönül yıktın ise
Bu kıdığın namaz değil
Yetmiş iki millet dahi yumaz:yıkamaz
Elin yüzün yumaz değil'' (Yunus Emre)
Yukarıdaki dörtlüğü tasavvufa göre açıklayınız.

13- İslamiyete geçiş döneminin dört önemli eserini ve yazarlarını yazınız.

14- Mevlana'nın insanlara bakışını açıklayınız.

15- Türk destanlarından beş tanesinin ismini yazınız.

16-'' Saki, şarap'' kelimeleri tasavvufta ne anlama gelir?

17-Sıfat çeşitlerini yazarak birer örnek veriniz.

18- Soyut, somut, cins ve özel isme birer örnek yazınız.

19- '' Çalışkan'' sözcüğünü sıfat ve isim görevinde kullanınız.

20-Tasavvuf hakkında bilgi veriniz.

21- ''Bir kez gönül yıktın ise
Bu kıdığın namaz değil
Yetmiş iki millet dahi yumaz:yıkamaz
Elin yüzün yumaz değil'' (Yunus Emre)
Yukarıdaki dörtlüğü tasavvufa göre açıklayınız.

22- İslamiyete geçiş döneminin dört önemli eserini ve yazarlarını yazınız.

23- Mevlana'nın insanlara bakışını açıklayınız.

24- Türk destanlarından beş tanesinin ismini yazınız.

25-'' Saki, şarap'' kelimeleri tasavvufta ne anlama gelir?

26-Sıfat çeşitlerini yazarak birer örnek veriniz.

27- Soyut, somut, cins ve özel isme birer örnek yazınız.

28- '' Çalışkan'' sözcüğünü sıfat ve isim görevinde kullanınız.
“Gâh eserim yeller gibi,
Gâh tozarım yollar gibi,
Gâh akarım yollar gibi
Gel gör beni aşk neyledi?”

29)Yukarıdaki dörtlüğü bağlı olduğu edebiyata göre yorumlayınız.

30)Yukarıdaki dörtlüğün kafiyesini ve ölçüsünü bulunuz.

31)Yukarıdaki dörtlüğün nazım şekli nedir açıklayınız.

32)Divan-ı Lûgâti’t- Türk kimin eseridir ve hangi türde yazılmıştır.

33)Doğal destan ve yapay destan tanımını yapınız.

34)Göktürk Kitabeleri kimler adına dikilmiştir ve ilk kez kim tarafından okunmuştur.

35)Aşağıdaki cümlelerin hangisinde iyelik eki kullanılmıştır?
a- Acı insanı olgunlaştırır.
b-Biberi sofradan eksik etmezmiş.
c-Canı tatile gitmek istiyormuş.
d-Dondurma çıkmış ama ben henüz yemedim.

36)Aşağıdaki cümlelerin hangisinde soyut isim yoktur?
a-Vitrindeki bisiklet rüyalarımı süslüyor.
b-Elini vicdanına koy! Biraz insaflı ol!
c-Ortalığı sis bastı, hava kirliliği de var.
d-Melek kanatlı olur, hani senin kanadın?

37)Birden kapandı birbiri ardınca perdeler…
Kandilli, Göksu, Kanlıca, İstinye neredeler?
Yukarıda altı çizili isimlerin çeşidini yazınız.

38- Başlıca Türk destanlarını yazınız.

39- Kutadgu Bilig, Divan-ı Hikmet gibi eserler hangi döneme aittir ve yazarları kimdir?

40- Manas destanı hakkında bilgi veriniz.

41- Tasavvuf inancına göre aşk anlayışını yazınız.

42- İlâhî tanımını yapınız.
Ben yürürüm ilden ile,
Şeyh ararım dilden dile,
Gurbette hâlim kim bile?
Gel gör beni aşk neyledi?

43) Yukarıda şair “Gurbet” kelimesiyle ne anlatmak istemektedir?

44) Şair niçin şeyhini anmaktadır?

45)Şiirin kafiyesini ve ölçüsünü bulunuz..

46)Yukarıdaki dörtlükten hareket ederek Tasavvuf edebiyatının dili, nazım birimi ve konusu hakkında bilgi veriniz.

47)Kutadgu Bilig eseri kim tarafından ve hangi konuda yazılmıştır.

48)Göktürk Kitabeleri hangi alfabe ile yazılmıştır? Hangi türdedir?

49)Aşağıdakilerin hangisinde bütün isimler soyuttur?
a-Kuru kadı, kara yerin üzerinde, kara bir leke gibi ilerleyen düşman alayına dikkatle baktı.
b-Mıstık’ın küçük fesi, mavi yemenisi düştü.
c-Bu minik mutluluk benim hayalime bile tesir etmişti.
d-Mıstık, söğüt dallarının gölgesinde uzun uzun hayale daldı.

50)Aşağıdakilerin hangisinde özel isim vardır?
a-Kuzu Kebap
b-Afşar Sucuk
c-Dana Pirzola
d-Gümüş Kemer
 

11. SINIF
 

1. 1923 ve1940 yılları arasındaki dönemde edebiyatçılarımızın yöneldiği temel gerçek nedir?
2. Cumhuriyet sonrası dönemde oluşan başlıca şiir gruplarını ve şairlerini yazınız.
3. “Zamanla nasıl değişiyor insan!
Hangi resmime baksam ben değilim:
Nerde o günler, o şevk, o heyecan?
Bu güler yüzlü adam ben değilim
Yalandır kaygısız olduğum yalan.”
Cahit Sıtkı Tarancı’nın yukarıdaki şiirini yorumlayınız.
4. “Sınıfın kapısı” cümlesindeki tamlamayı bularak açıklayınız.
5. “Bir İnsanı sevmekle başlar her şey.” Cümlesi doğrultusunda bir kompozisyon yazınız.

6.''Beni bu güzel havalar mahvetti.'' ''Birkaç kişi köy meydanında bekliyordu.''
Cümlelerindeki sıfatları gösterip çeşitlerini yazınız.

7.Belirtili ve belirtisiz isin tamlamalarına birer örnek veriniz.
.............................................................................
...............................................................................
8.''Serin serin kapalıçarşı...'' ''Ders çalışmak için masaya oturdu.'' Cümlelerindeki sözcük
.............................. .....................................
gruplarının isimlerini altlarına yazınız.
9.Büyük insanların önemli işleri olur. Cümlesindeki isim tamlamasını bulup çeşidini yazınız.

10.Olay ve durum hikayelerinin bizdeki öncülerini yazınız.

11.Hikaye ile roman arasındaki farklardan ikisini yazınız.
......................................................................
.......................................................................
12.Cumhuriyet dönemi edebiyat ekollerini yazınız.

13.Beş Hececiler kimlerden oluşur.isimlerini yazınız.

14. 1940'a kadar olan Cumhuriyet dönemi edebiyatının özelliklerini yazınız.

15.''Kırmızı kalem aldım.'' ''Hangi kitabı beğendin?''
Cümlelerindeki sıfatları gösterip çeşitlerini yazınız.

16- Belirtisiz isin tamlamalarına birer örnek veriniz.
.............................................................................

17.''Ahmet Bey, eve erken döndü.'' Cümlesindeki altı çizili sözcük
........................... .....................................
grubunun ismini altına yazınız.
18.İkileme grubuna örnek bir cümle yazınız

19.Olay ve durum hikayelerinin bizdeki öncülerini yazınız.

20.Romanın unsurlarını yazınız.

21-Garip Akımı'nın özelliklerini yazınız.

22.Beş Hececiler kimlerden oluşur.isimlerini yazınız.

23.1940'a kadar olan Cumhuriyet dönemi edebiyatının özelliklerini yazınız.

24.Sait Faik Abasıyanık hikâyelerinde nasıl bir dil kullanmıştır?

25.Orhan Kemal, eserlerinde hangi konuları işlemiştir?

26.9.Hariciye Koğuşu kimin eseridir?

27.Huzur romanının kahramanları kimlerdir?

28.Kemal Tahir’iin “Devlet Ana” romanı hangi roman türüne aittir?

29.Eserlerinde Çukurova’yı ve buradaki işçilerin hayatını anlatan,”Ölmez Otu” romanının yazarı kimdir?

30.”Cengizhan’ın Bisikleti” hangi yazarımıza aittir?

31.”Yaban,Kiralık Konak ve Ankara” romanlarının yazarı kimdir?

32.Suut Kemal Yetkin hangi edebî türle meşhur olmuştur?

33.Günümüz Halk Edebiyatı yazarlarından dördünü yazınız.

34.Azerî şairlerden “Heyder Baba’ya Selam” şiirinin şairi kimdir?

35.Celil Mehmet KULİZADE’nin yazmış olduğu,dolandırıcı bir din adamının anlatıldığı eserinin adı nedir?

36.”Selvi Boylum Al Yazmalım” adlı eser Kırgızistan’ın hangi ünlü yazarına aittir?

37.Kırım Türkleri Edebiyatından tanınan iki sanatçının adını yazınız.

38.”Kipling” , hangi ülkenin sanatlçısıdır?

39.Knut Hamsun’un yazdığı,kendi hayatındaki acıları anlattığı eserin adı nedir?

40.Ünvan grubuna bir örnek veriniz.

41.”Kırmızı Başlıklı Kız” hangi söz grubuna girer?

42.”Kitap okumak, iyi bir alışkanlıktır.” Cümlesindeki söz grubunu bulunuz.

43.Zarf-fiil söz grubuna örnek veriniz

44.”Adam gülerek bana yaklaştı.” Cümlesini yapı bakımından inceleyiniz.

45.Sıralı cümleye örnek veriniz.

46.”Çocuk uyandı,kalktı, yüzünü yıkadı.” Cümlesi hangi tür sıralı cümleye örnektir?

47.”Ağlarım aklıma geldikçe gülüştüklerimiz.” Mısrasını anlam ve ögelerinin sıralanışı bakımından inceleyiniz.

48.Olumsuz soru, Fiil cümlesine örnek veriniz.

49. “Nerden çıktı bu cenaze,ölen kim?” cümlesini yüklemi bakımından inceleyiniz.

50. “Taş duvar” ve “Taş yürek” tamlamalarının çeşitlerini bulunuz.